Bất đồng: một bản ghi không thể phản đối được thì không phải bản ghi

Người ta sẽ không đồng ý với những gì một hệ dữ liệu nói về mình — đôi khi vì nó sai, đôi khi vì tình huống thật sự mơ hồ.

Cách xử lý điều đó quyết định bản ghi có đáng tin hay không. Một bản ghi không thể phản đối được chỉ là một lời khẳng định.

Các loại bất đồng

• Sai sót về dữ kiện — kiểm chứng và sửa được.
• Tranh chấp về quy thuộc — công trình này có phải của người này không.
• Tranh chấp về tác giả — việc của nhà xuất bản, không phải của hệ dữ liệu.
• Bất đồng về diễn giải — một con số nên được hiểu thế nào.
• Bất đồng về việc có nên ghi hay không.
• Mỗi loại cần một cách xử lý khác nhau.

Sai sót về dữ kiện

• Kiểm chứng và sửa nhanh.
• Ghi nhật ký thay đổi, giữ lại giá trị cũ.
• Lan truyền tới người dùng dữ liệu.
• Báo lại cho người đã nêu biết đã làm gì.
• Đây là loại chiếm đa số và dễ nhất.

Tranh chấp về quy thuộc

• Có người nói một công trình không phải của họ, hoặc thiếu một công trình.
• Kiểm chứng với nguồn.
• Khi nguồn sai, báo ngược lên nguồn chứ không chỉ sửa cục bộ.
• Khi bằng chứng mơ hồ, để tách ra thay vì gộp lại — gộp sai tệ hơn trùng lặp.
• Ghi lại cách giải quyết và căn cứ.

Việc nằm ngoài phạm vi

• Tranh chấp tác giả thuộc về nhà xuất bản và cơ sở đào tạo.
• Lo ngại về vi phạm thuộc về cơ quan có thẩm quyền.
• Nói rõ điều đó và chỉ đúng nơi cần tới — đây là giúp đỡ, không phải né tránh.
• Phản ánh kết quả sau khi cơ quan có thẩm quyền đã kết luận.

Khi hệ thống đúng mà người ta không đồng ý

• Giải thích căn cứ và nguồn.
• Đưa ra bằng chứng.
• Đề nghị ghi một ghi chú khi tình huống thật sự mơ hồ.
• Cung cấp đường leo thang.
• Đúng không xoá bỏ nghĩa vụ giải thích.

Một điều đáng nhớ

Một bản ghi không thể phản đối được thì không phải bản ghi.

Nó là một lời khẳng định — và người được mô tả không có cách nào chứng minh nó sai, nghĩa là không ai có cách nào cả.

Câu hỏi thường gặp