Báo cáo nghiên cứu: con số không kèm quy tắc đếm là con số vô nghĩa

Hai cơ sở báo cùng một chỉ số có thể đang đếm hai thứ hoàn toàn khác nhau — và không ai phát hiện được điều đó nếu quy tắc đếm không được nêu ra.

Con số không kèm quy tắc đếm là con số không so sánh được với bất cứ gì.

Nêu quy tắc đếm cùng mọi con số

• Đếm theo tác giả hay theo bài — bài có năm tác giả trong cơ sở tính một hay năm.
• Tính theo năm công bố hay năm được chấp nhận.
• Gồm loại công trình nào — bài tạp chí, kỷ yếu, chương sách, báo cáo.
• Người thuộc cơ sở được xác định thế nào — biên chế, hợp đồng, kiêm nhiệm.
• Nguồn dữ liệu nào, trích ngày nào.

Nguồn dữ liệu

• Hồ sơ nội bộ là nguồn có thẩm quyền về nhân sự của cơ sở.
• Nguồn bên ngoài bao phủ không đều — kiểm trước khi dùng.
• Đối chiếu hai nguồn và giải thích chênh lệch, đừng chọn cái nào cao hơn.
• Ghi ngày trích xuất — cơ sở dữ liệu cập nhật hồi tố.

Lỗi thường gặp

• Đổi quy tắc đếm giữa các năm rồi trình bày như một xu hướng.
• Gộp người đã rời cơ sở vào số liệu năm hiện tại.
• Báo tăng trưởng thực ra là nguồn dữ liệu mở rộng bao phủ.
• Bỏ công trình tiếng Việt rồi kết luận cơ sở công bố ít.
• Trình bày một con số duy nhất cho các lĩnh vực có chuẩn công bố khác nhau.

Báo cáo trung thực nhìn thế nào

• Số liệu đi kèm định nghĩa ngay tại chỗ, không nằm ở phụ lục.
• Có mục nêu những gì không được tính.
• Truy được về danh sách bản ghi gốc.
• Chênh lệch giữa các nguồn được nêu chứ không được che.
• So sánh theo lĩnh vực, không so toàn cơ sở với toàn cơ sở.

Dùng báo cáo cho việc gì

• Hợp lý: thấy chỗ nào thiếu hạ tầng hỗ trợ.
• Hợp lý: theo dõi mức bao phủ dữ liệu của chính cơ sở.
• Không hợp lý: xếp hạng cá nhân trong nội bộ.
• Không hợp lý: quyết định nhân sự dựa trên chỉ số tổng hợp.

Một điều đáng nhớ

Giữ số liệu truy được về danh sách bản ghi gốc.

Khi có người phản đối một con số — và sẽ có — bạn hoặc mở được danh sách ra xem, hoặc bạn không bảo vệ được con số đó. Việc đó biến một cuộc tranh cãi kéo dài thành một lần tra cứu.

Câu hỏi thường gặp